افزایش و تداوم آگاهی سرمایهگذاران خرد و نهادی از سال ۲۰۱۷ به بعد، موجب شکلگیری نوساناتی در بازار شد که در نگاه نخست این تصور را ایجاد میکند که میان بازار ارزهای دیجیتال و بازار سهام همبستگی وجود دارد. با این حال، آنچه این شباهت رفتاری را به وجود آورده، بیشتر نحوه برخورد بازار با ارزهای دیجیتال است تا وجود یک همبستگی واقعی. احساسات سرمایهگذاران، شرایط اقتصادی و اقدامات نظارتی میتوانند بهطور همزمان بر قیمت ارزهای دیجیتال و سهام تأثیر بگذارند.
در بازه زمانی سال ۲۰۰۹ تا اواسط دهه ۲۰۱۰ میلادی، نبود آگاهی و درک کافی از ارزهای دیجیتال در اقتصاد کلان، بهوضوح در قیمتهای پایین و حجم معاملات محدود آنها قابل مشاهده بود. در آن دوره، ارزهای دیجیتال عمدتاً بهعنوان ابزاری برای سفتهبازی بر روی یک فناوری مالی نوظهور مورد استفاده قرار میگرفتند.
ریسکهای نگهداری سرمایه در صرافیهای ارز دیجیتال به همراه راهکار
با افزایش سطح آگاهی عمومی، قیمتها رشد کردند و توجه سرمایهگذاران نیز بیشتر شد. از آنجا که سرمایهگذاران ارزهای دیجیتال را مشابه سایر داراییهای شناختهشده، یعنی بهعنوان یک ابزار سرمایهگذاری یا فرصت سفتهبازی، ارزیابی میکردند، نوسانات قیمتی شدیدتری شکل گرفت. در نتیجه، قیمت ارزهای دیجیتال تحت تأثیر عواملی مانند احساسات سرمایهگذاران، شرایط اقتصادی، تصمیمات نهادهای نظارتی و سایر متغیرهایی قرار گرفت که معمولاً بر بازارهای سرمایه سنتی نیز اثرگذار هستند.
عوامل کلیدی مؤثر بر قیمت ارز دیجیتال و بازار سهام
بازار سهام همواره گزینه ترجیحی بسیاری از سرمایهگذاران بوده است. به همین دلیل، عوامل مؤثر بر قیمتها و عملکرد بازار سهام بهطور گسترده مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتهاند.
نکته مهم این است که برخی ارزهای دیجیتال میتوانند توسط شرکتها و با هدف تأمین مالی منتشر شوند. این دسته که با عنوان توکنهای اوراق بهادار (Security Tokens) شناخته میشوند، به احتمال زیاد رفتاری بسیار شبیه به سهام خواهند داشت، زیرا ارزش آنها به ارزیابی عملکرد و وضعیت شرکت صادرکننده وابسته است. در مقابل، ارز دیجیتالی که بهعنوان توکن اوراق بهادار منتشر نشده باشد، ارزش ذاتی مشخصی ندارد و قیمت آن صرفاً بر اساس میزانی که معاملهگران حاضرند برای آن بپردازند تعیین میشود.
عوامل مؤثر بر قیمتها
| بازار سهام | ارزهای دیجیتال |
|---|---|
| عرضه | عرضه |
| تقاضا | تقاضا |
| احساسات سرمایهگذاران | احساسات سرمایهگذاران |
| شرایط اقتصادی | شرایط اقتصادی |
| سیاستهای پولی | سیاستهای پولی |
| تحولات ژئوپلیتیک | تحولات ژئوپلیتیک |
| تغییرات مقرراتی | تغییرات مقرراتی |
| وضعیت مالی شرکت صادرکننده سهام | تغییرات و تحولات توسعهای |
تأثیر عرضه و تقاضا بر قیمتها این دو بازار
بهطور گسترده پذیرفته شده است که عرضه و تقاضا نقش تعیینکنندهای در قیمت کالاها و خدمات دارند. این سازوکار در بازار سهام نیز اثرگذار است و به نظر میرسد در مورد بیتکوین و سایر ارزهای دیجیتال نیز همین منطق حاکم باشد.
برای مثال، تعداد کل بیتکوینهایی که میتوانند استخراج شوند به ۲۱ میلیون واحد محدود است. در حالی که عرضه کوینهای جدید بهتدریج کاهش مییابد، تقاضا در طول زمان افزایش پیدا میکند. این رابطه میان عرضه محدود و تقاضای رو به رشد، در بسیاری از بازارهای سرمایه، کالا و خدمات مشاهده میشود و به همین دلیل، از آنجا که بیتکوین مشابه کالاها، املاک و داراییهای سرمایهگذاری معامله میشود، به این فشارهای قیمتی واکنش نشان میدهد.
نقش احساسات سرمایهگذاران در پویایی بازار
یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر قیمتها، احساسات سرمایهگذاران است. در بازار سهام، احساسات سرمایهگذاران بازتاب انتظارات آنها از آینده بازار است. در این چارچوب، سرمایهگذاران معمولاً به دو گروه تقسیم میشوند: افرادی که انتظار افزایش قیمتها را دارند و افرادی که کاهش قیمتها را محتمل میدانند. تصمیمات سرمایهگذاری آنها نیز بر همین اساس شکل میگیرد.
ارزهای دیجیتال محبوب میان سرمایهگذاران نیز معمولاً همین الگو را دنبال میکنند، اما با شدت و نوسان بیشتر. بیتکوین بارزترین نمونه در این زمینه است. رشد چشمگیر قیمت آن از زمان معرفی، باعث شده بسیاری از سرمایهگذاران انتظار بازدهیهای بیشتری داشته باشند و این موضوع در رویدادهای مختلف قابل مشاهده بوده است.
برای نمونه، در اکتبر ۲۰۲۳ یکی از کارکنان رسانهای بهاشتباه اعلام کرد که کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) صندوق قابل معامله در بورس بیتکوین نقدی (Spot Bitcoin ETF) را تأیید کرده است. در حالی که چنین تأییدی انجام نشده بود، قیمت بیتکوین ظرف چند ساعت نزدیک به ۲ هزار دلار افزایش یافت و سپس اندکی بعد به سطح قبلی بازگشت. این نوسان سریع، بهوضوح ناشی از انتظارات و امیدهای سرمایهگذاران بود.
اسلیپیج (Slippage) در ارزهای دیجیتال – تفاوت اسلیپیج و گپ
رویدادهای هاوینگ بیتکوین (Bitcoin Halving) که تقریباً هر چهار سال یکبار رخ میدهند نیز معمولاً با افزایش قیمت همراه بودهاند. این مسئله اغلب به انتظارات سرمایهگذاران درباره کاهش عرضه مرتبط است. پس از هر هاوینگ، پاداش استخراج بلاکها کاهش مییابد و همین موضوع انتظارات بازار و قیمتهایی را که سرمایهگذاران حاضر به پرداخت آن هستند تغییر میدهد. در اواسط آوریل ۲۰۲۴، بیتکوین چهارمین هاوینگ خود را تجربه کرد و پاداش بلاک از ۶٫۲۵ به ۳٫۱۲۵ کاهش یافت.
اگرچه عملکرد گذشته میتواند نشانههایی ارائه دهد، اما تضمینی برای آینده نیست. بنابراین، ممکن است بازار ارزهای دیجیتال در مجموع با افزایش قیمت مواجه شود، اما به همان اندازه احتمال افت قیمت یا ثبات نسبی نیز وجود دارد.
تأثیر روندهای اقتصادی بر سرمایهگذاریها
وضعیت کلی اقتصاد تأثیر قابلتوجهی بر قیمت داراییهای سرمایهگذاری دارد. اقتصاد که معمولاً با تغییرات تولید ناخالص داخلی سنجیده میشود، بهطور طبیعی دورههای رونق و رکود را تجربه میکند. با این حال، رویدادهای کلان میتوانند اقتصاد را بهطور ناگهانی وارد بخش خاصی از این چرخه کنند. همهگیری کووید-۱۹ در سال ۲۰۲۰ نمونهای روشن از این موضوع بود که باعث رکود کوتاهمدت اقتصادی و سقوط شدید قیمت سهام شد.
نقش سیاستهای پولی در قیمت بازارها
تغییرات سیاست پولی، مانند کاهش نرخ بهره، میتواند بازده سرمایهگذاریهایی نظیر اوراق بدهی را کاهش دهد و جذابیت آنها را برای سرمایهگذاران کمتر کند. در چنین شرایطی، سرمایهگذاران به دنبال فرصتهای بازدهی بالاتر در بازارهای دیگر میروند. از سوی دیگر، سیاستهای پولی انقباضی که با هدف مهار تورم اجرا میشوند، میتوانند رشد اقتصادی را کند کرده و در نتیجه بر قیمت سهام و ارزهای دیجیتال اثر منفی بگذارند.
4 اشتباه رایج معامله گران فیوچرز در ارزهای دیجیتال
رویدادهای ژئوپلیتیک و نوسانات بازار
تصمیمات سیاسی میان کشورها بر بازار سهام و ارزهای دیجیتال اثرگذار هستند، زیرا محدودیتهای تجاری یا اقدامات سیاسی میتوانند عرضه مواد اولیه، نیروی کار، حملونقل و زنجیره تأمین را مختل کنند. در نتیجه، سرمایهگذاران داراییهایی که تحت تأثیر این تصمیمات قرار میگیرند، با ترس از بیثباتی یا نوسان قیمتی مواجه شده و بر اساس برداشتهای خود اقدام به خرید یا فروش میکنند.
تأثیر تغییرات مقرراتی بر بازار ارزهای دیجیتال و سهام
تحولات نظارتی نقش مهمی در تعیین قیمت سهام و ارزهای دیجیتال دارند. برای مثال، در سال ۲۰۲۱ دولت چین فشار زیادی بر مزارع استخراج وارد کرد تا فعالیت خود را متوقف کرده و کشور را ترک کنند. بسیاری از عملیاتهای بزرگ استخراج از اواخر ماه مه شروع به جابهجایی کردند و در ژوئن همان سال، استان سیچوان این فعالیتها را غیرقانونی اعلام کرد. در پی این اقدامات، قیمت بیتکوین از حدود ۵۳ هزار دلار به ۳۲ هزار دلار تا پایان ژوئیه سقوط کرد و در سپتامبر، چین عملاً ارزهای دیجیتال را ممنوع اعلام کرد. پس از انتقال ماینرها به مناطق دیگر، قیمت بیتکوین بهبود یافت، اما بازگشت به سطوح قبلی تا اکتبر به طول انجامید.
در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۴، نخستین صندوقهای قابل معامله بیتکوین نقدی (Spot Bitcoin ETPs) توسط کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا تأیید شدند. محصولات مرتبط با بیتکوین که در سالهای گذشته مجوز گرفته بودند، در هفتههای بعد با خروج سرمایه قابلتوجهی مواجه شدند، زیرا سرمایهگذاران گزینههای متنوعتری در اختیار داشتند. قیمت بیتکوین از حدود ۵۰ هزار دلار در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۴ روند صعودی جدیدی را آغاز کرد و تا ۱۴ مارس ۲۰۲۴ در یکی از صرافیهای لهستان به بیش از ۷۵ هزار دلار رسید.
چالشهای توسعهای پیش روی ارزهای دیجیتال
ارزهای دیجیتال در بنیادیترین سطح خود دادههایی هستند که توسط نرمافزار مدیریت میشوند و توسعهدهندگان مسئول ایجاد و نگهداری این نرمافزارها هستند. بروز مشکلات فنی یا اختلافنظر میان توسعهدهندگان میتواند باعث نگرانی سرمایهگذاران شود. برای نمونه، پس از انشعاب بیتکوین کش (Bitcoin Cash) از بیتکوین در ژوئیه ۲۰۱۷ و وقوع هاردفورک، واکنش بازار باعث شد قیمت بیتکوین حدود ۶۰۰ دلار کاهش یابد.
۱۱ سوگیری شناختی که میتواند بر معاملات شما اثر بگذارد
مقایسه رفتار قیمتی ارز دیجیتال و سهام
توجه به بیتکوین و ارزهای دیجیتال بهعنوان یک طبقه دارایی سرمایهگذاری از اواخر سال ۲۰۱۶ بهتدریج شکل گرفت. این موضوع را میتوان در افزایش آهسته اما پیوسته قیمتها در آن دوره مشاهده کرد که نهایتاً در سال ۲۰۱۷ قیمت بیتکوین از مرز ۱۰۰۰ دلار عبور کرد. پوشش رسانهای گسترده این پدیده، موجب افزایش بیشتر قیمتها شد و بازار در ادامه همان سال به اوج نزدیک به ۱۷ هزار دلار رسید. پس از آن، قیمتها وارد دورهای از نوسان در بازه حدود ۳۰۰۰ تا ۱۰ هزار دلار شدند. همهگیری کووید-۱۹ در سال ۲۰۲۰ نیز نگرانی گستردهای در میان سرمایهگذاران ایجاد کرد، زیرا فعالیتهای اقتصادی و کسبوکارها با رکود و تعطیلی مواجه شدند.
نکته قابل توجه این است که در دوران همهگیری، بسیاری از سرمایهگذاران از بازار سهام خارج شده و داراییهای خود را به بیتکوین منتقل کردند. قیمت بیتکوین در طول سال ۲۰۲۱ حدود چهار برابر شد، اما سپس کاهش یافت و تا حوالی ۳۰ هزار دلار نوسان کرد. در ماه مه ۲۰۲۲، قیمت آن بار دیگر کاهش یافت و برای نخستینبار از ژوئن ۲۰۲۱ به زیر ۳۰ هزار دلار رسید.
در همین دوره، شاخص S&P 500 که یکی از مهمترین معیارهای سنجش بازار سهام است، بیش از ۱۱۰ واحد افت کرد، زیرا سرمایهگذاران به سمت داراییهای جایگزین حرکت کردند. اقتصاد آمریکا وارد یک رکود کوتاهمدت شد و سپس روند بهبود آغاز گردید؛ بهطوری که قیمت سهام در پایان این دوره بیش از دو برابر شد.
روشهای عملی برای کاهش نویز و خنکسازی دستگاههای ماینر ASIC
با بازگشت شاخصها و اقتصاد به سطوح پیش از همهگیری، بسیاری از سرمایهگذاران به این نتیجه رسیدند که بیتکوین یک طبقه دارایی جدید است که حتی در سختترین شرایط بازار نیز میتواند بازدهی ایجاد کند. در این مقطع، شرکتهای بزرگی نیز سرمایهگذاری در ارزهای دیجیتال را آغاز کرده بودند و عملکرد بیتکوین در دوران همهگیری، دیدگاه آنها را تقویت کرد. بیتکوین عملاً ورود رسمی خود را به دنیای سرمایهگذاری تجربه کرد و توجه گسترده سرمایهگذاران خرد، نهادها و شرکتها را به خود جلب نمود.
بیتکوین که برای سالها در صرافیهای ارز دیجیتال مشابه یک سهم معامله میشد، بهتدریج از سوی معاملهگران و سرمایهگذاران نیز مانند سهام در نظر گرفته شد و جایگاه خود را بهعنوان یک طبقه دارایی تثبیت کرد.
همبستگی میان قیمت ارزهای دیجیتال و سهام
با تبدیل بیتکوین به یک طبقه دارایی مستقل، توجه بازار به آن افزایش یافت. کارگزاریها و نهادهای مالی با جلب نظر نهادهای نظارتی، ابزارهای سرمایهگذاری آشنایی مانند ETFهای مبتنی بر بیتکوین را ارائه کردند. این ابزارهای شناختهشده باعث شدند سرمایهگذاران احساس راحتی بیشتری نسبت به ارزهای دیجیتال پیدا کنند.
از اواخر سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳، قیمت ارزهای دیجیتال رفتاری مشابه بازار سهام از خود نشان داد، هرچند میزان نوسان آنها بهمراتب بیشتر بود. در این دوره، تغییرات قیمت بیتکوین تا حد زیادی همراستا با شاخصهایی مانند S&P 500 و نزدک کامپوزیت مشاهده شد. این شباهت رفتاری، بحث همبستگی میان بازار ارزهای دیجیتال و بازار سهام را بیش از پیش در کانون توجه تحلیلگران قرار داد.
10 اصل مهم سرمایه گذاری در ارزهای دیجیتال
شاخص SPX معیاری برای سنجش عملکرد سهام شرکتهای بزرگ (Large-Cap) است. شاخص ICIX نیز عملکرد ۲۵۰۰ سهم وزندهیشده بر اساس ارزش بازار در بورس نزدک را اندازهگیری میکند. با مقایسه این شاخصها میتوان مشاهده کرد که روند حرکتی آنها تا حدی همزمان با یکدیگر صعود و نزول میکند. با این حال، بیتکوین نوسانات بهمراتب شدیدتری دارد، بهویژه پس از رویدادهای مهم. این رفتار نشان میدهد که معاملهگران و سرمایهگذاران، بیتکوین را تا حد زیادی مشابه یک سهم در نظر گرفته و با آن معامله میکنند.
همبستگی قیمتی که میان ارزهای دیجیتال و بازار سهام شکل گرفته، لزوماً به این معنا نیست که بیتکوین ذاتاً به سهام وابسته است، بلکه بیشتر بیانگر آن است که سرمایهگذاران و معاملهگران، ناخواسته در حال ایجاد این همبستگی هستند. آنها بیتکوین را به همان روشی معامله میکنند که با طبقات دارایی آشناتر خود، مانند سهام، اوراق بدهی و سایر ابزارهای مالی، برخورد میکنند.
پیامدها برای سرمایهگذاران: نحوه مواجهه با بازار ارزهای دیجیتال و سهام
همبستگی قیمتی ارزهای دیجیتال با بازار سهام ممکن است صرفاً یک تصادف باشد یا نشاندهنده آن باشد که قیمت داراییهای دیجیتال واقعاً از روندهای بازار سهام پیروی میکند. در این شرایط، این پرسش مطرح میشود که چنین رفتاری چه معنایی برای سرمایهگذاران دارد.
با توجه به اینکه سرمایهگذاران ظاهراً ارزهای دیجیتال را مشابه سهام معامله میکنند، این داراییها نیز میتوانند نسبت به محرکهای بازار واکنشی مشابه بازار سهام نشان دهند. برای مثال، در تاریخ ۴ مه ۲۰۲۲، فدرال رزرو آمریکا اعلام کرد که دامنه هدف نرخ بهره بینبانکی را به ۰٫۷۵ تا ۱ درصد افزایش میدهد. یک روز بعد، در ۵ مه ۲۰۲۲، قیمت بیتکوین به حدود ۳۱ هزار دلار کاهش یافت. در همان زمان، شاخص نزدک ۱۰۰ حدود ۱۴۰۰ واحد و شاخص SPX نزدیک به ۱۵۰ واحد افت کرد. اگرچه افت قیمت در بازار ارزهای دیجیتال شدیدتر بود، اما ماهیت واکنش بازارها مشابه یکدیگر بود.
ایمبالانس (Imbalance) در ارزهای دیجیتال چیست؟ – مقایسه Imbalance با FVG
همچنین این احتمال وجود دارد که سرمایهگذاران، در مقطع فعلی، ارزهای دیجیتال را بهصورت موقت همانند سهام در نظر میگیرند. بازار ارزهای دیجیتال همچنان در مرحله کشف قیمت (Price Discovery) قرار دارد؛ مرحلهای که در آن، بازار در حال تعیین نقش واقعی این داراییها است. در ابتدای معرفی ارزهای دیجیتال، سرمایهگذاران توجه چندانی به آنها نداشتند، اما این وضعیت بهتدریج تغییر کرده است.
بر این اساس، سرمایهگذاران باید با احتیاط بیشتری به بازار ارزهای دیجیتال وارد شوند. پیشبینی رفتار آینده بازار و قیمتها همچنان با عدم قطعیت بالایی همراه است. ممکن است بیتکوین و سایر ارزهای دیجیتال همچنان با بازار سهام همبستگی داشته باشند یا در آینده این ارتباط تضعیف یا حتی از بین برود. در صورتی که قصد سرمایهگذاری در ارزهای دیجیتال را دارید، مشورت با یک مشاور مالی حرفهای که با این بازار آشنایی دارد، میتواند به شما کمک کند تا تصمیمی متناسب با شرایط مالی و اهداف سرمایهگذاری خود اتخاذ کنید.
آیا بازار ارزهای دیجیتال با بازار سهام همبستگی دارد؟
بر اساس دادههای قیمتی، به نظر میرسد فعالیتهای سرمایهگذاری و معاملاتی در بازار ارزهای دیجیتال تا حدی از رفتار بازار سهام الگوبرداری میکند، هرچند این شباهت بهصورت کامل و دقیق نیست.
آیا بیتکوین و اتریوم با یکدیگر همبستگی دارند؟
مطابق نمودارهای قیمتی، بیتکوین و اتریوم تا حد زیادی رفتار مشابهی از خود نشان میدهند. این موضوع حاکی از آن است که ارزهای دیجیتال بهطور کلی، اغلب همراستا با یکدیگر معامله میشوند.
آیا بیتکوین دیگر با بازار سهام همبستگی ندارد؟
در میان تحلیلگران و طرفداران بازار ارزهای دیجیتال، اختلاف نظر زیادی درباره میزان همبستگی بیتکوین با بازار سهام وجود دارد. برخی معتقدند این همبستگی همچنان برقرار است، برخی آن را رد میکنند و گروهی نیز باور دارند که اساساً چنین همبستگیای هرگز وجود نداشته است. اگر صرفاً دادههای قیمتی بررسی شود، اینگونه به نظر میرسد که معاملهگران و سرمایهگذاران با بیتکوین مشابه سهام و سایر ابزارهای مالی رفتار میکنند و همین موضوع باعث ایجاد ظاهری از همبستگی با بازار سهام شده است.
جمعبندی نهایی
بیتکوین مسیر طولانیای را از روزهای ابتدایی خود، که صرفاً بهعنوان یک ابزار پرداخت ساده شناخته میشد، طی کرده است. همچنان بحثهای نظارتی و طبقهبندی حقوقی میان نهادهای قانونگذار، طرفداران و سرمایهگذاران ادامه دارد، اما ارزهای دیجیتال بارها نشان دادهاند که میتوانند بهطور همزمان نقش یک دارایی سرمایهگذاری، یک ابزار پرداخت و حتی یک پدیده نوآورانه را ایفا کنند. نحوه برخورد سرمایهگذاران با این داراییها، تأثیر مستقیمی بر رفتار بازار آنها گذاشته است.
آموزش استراتژی آیرون کندور (Iron Condor)
قیمت بیتکوین بهصورت نسبی با بازار سهام همبستگی دارد؛ احتمالی که ریشه آن در رفتار معاملهگران و سرمایهگذاران است، زیرا آن را مشابه سایر داراییها برای ذخیره ارزش، حفظ سرمایه، کسب سود از معاملات کوتاهمدت و سفتهبازی قیمتی به کار میگیرند. هرچه بیتکوین و سایر ارزهای دیجیتال زمان بیشتری در بازار باقی بمانند، نقش پررنگتری در استراتژیهای سرمایهگذاری پیدا خواهند کرد و استفاده از آنها در سبد دارایی سرمایهگذاران گسترش خواهد یافت.
راستی! برای دریافت مطالب جدید در کانال تلگرام یا پیج اینستاگرام سورس باران عضو شوید.
- انتشار: ۳۰ آذر ۱۴۰۴
دسته بندی موضوعات
- آموزش ارز دیجیتال
- آموزش برنامه نویسی
- آموزش متنی برنامه نویسی
- اطلاعیه و سایر مطالب
- پروژه برنامه نویسی
- دوره های تخصصی برنامه نویسی
- رپورتاژ
- فیلم های آموزشی
- ++C
- ADO.NET
- Adobe Flash
- Ajax
- AngularJS
- apache
- ARM
- Asp.Net
- ASP.NET MVC
- AVR
- Bootstrap
- CCNA
- CCNP
- CMD
- CSS
- Dreameaver
- EntityFramework
- HTML
- IOS
- jquery
- Linq
- Mysql
- Oracle
- PHP
- PHPMyAdmin
- Rational Rose
- silver light
- SQL Server
- Stimulsoft Reports
- Telerik
- UML
- VB.NET&VB6
- WPF
- Xml
- آموزش های پروژه محور
- اتوکد
- الگوریتم تقریبی
- امنیت
- اندروید
- اندروید استودیو
- بک ترک
- بیسیک فور اندروید
- پایتون
- جاوا
- جاوا اسکریپت
- جوملا
- دلفی
- دوره آموزش Go
- دوره های رایگان پیشنهادی
- زامارین
- سئو
- ساخت CMS
- سی شارپ
- شبکه و مجازی سازی
- طراحی الگوریتم
- طراحی بازی
- طراحی وب
- فتوشاپ
- فریم ورک codeigniter
- فلاتر
- کانستراکت
- کریستال ریپورت
- لاراول
- معماری کامپیوتر
- مهندسی اینترنت
- هوش مصنوعی
- یونیتی
- کتاب های آموزشی
- Android
- ASP.NET
- AVR
- LINQ
- php
- Workflow
- اچ تی ام ال
- بانک اطلاعاتی
- برنامه نویسی سوکت
- برنامه نویسی موبایل
- پاسکال
- پایان نامه
- پایتون
- جاوا
- جاوا اسکریپت
- جی کوئری
- داده کاوی
- دلفی
- رباتیک
- سئو
- سایر کتاب ها
- سخت افزار
- سی اس اس
- سی پلاس پلاس
- سی شارپ
- طراحی الگوریتم
- فتوشاپ
- مقاله
- مهندسی نرم افزار
- هک و امنیت
- هوش مصنوعی
- ویژوال بیسیک
- نرم افزار و ابزار برنامه نویسی
- وردپرس


















